Έμφυλη βία στο διαδίκτυο: Τι δείχνει η Ελληνική έρευνα και πώς προστατεύετε το παιδί σας

📅 Πρώτη δημοσίευση: Μάρτιος 2024 · Ενημέρωση: Αύγουστος 2026 | ⏱️ 6 λεπτά ανάγνωσης

Τι είναι η έμφυλη βία στο διαδίκτυο

Η έμφυλη βία στο διαδίκτυο αφορά κάθε μορφή παρενόχλησης, απειλής ή κακοποίησης που στοχεύει ένα άτομο λόγω του φύλου, της ταυτότητας φύλου ή του σεξουαλικού προσανατολισμού του. Περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, σεξιστικά σχόλια, μη συναινετική διαμοιρασμό προσωπικών φωτογραφιών ή βίντεο, πίεση για αποστολή προσωπικού υλικού, και στοχευμένη παρενόχληση λόγω φύλου.

Τι δείχνει η ελληνική έρευνα

Η έρευνα «Online Violence» διεξήχθη πανελλαδικά από το SaferInternet4Kids του Ιδρύματος Τεχνολογίας και Έρευνας (ΙΤΕ), με έγκριση του Υπουργείου Παιδείας, μεταξύ Νοεμβρίου 2023 και Μαρτίου 2024. Συμμετείχαν 4.800 μαθητές, εκ των οποίων 52% κορίτσια και 48% αγόρια.

Ιδιαίτερα ανησυχητικό είναι ότι το 24% των εφήβων ανέφερε πως κάποιος διαμοίρασε προσωπικές φωτογραφίες ή βίντεό τους χωρίς τη συναίνεσή τους, ενώ το 11% ένιωσε πίεση να στείλει το ίδιο, προσωπικό υλικό. Οι έφηβοι που δήλωσαν φύλο εκτός του παραδοσιακού διπόλου εμφανίζουν τα υψηλότερα ποσοστά θυματοποίησης, με 43% να έχει βιώσει διαδικτυακή βία σε κάποια μορφή.

Το πρόβλημα της αναγνώρισης

Η έρευνα εντόπισε ένα σημαντικό κενό, το γεγονός πως οι περισσότεροι έφηβοι δεν αναγνωρίζουν καν τη βία όταν τη βλέπουν. Το 69% δεν γνωρίζει ή δεν είναι σίγουρο τι σημαίνει έμφυλη βία στο διαδίκτυο, και το 80% δεν γνωρίζει τι είναι η ρητορική μίσους. Επιπλέον, το 38% δεν ξέρει πώς να αναφέρει ένα περιστατικό στις πλατφόρμες.

Το καλό νέο: Τα παιδιά εμπιστεύονται τους γονείς

Παρά το κενό αναγνώρισης, η έρευνα δείχνει κάτι ενθαρρυντικό. Το 70% των εφήβων δήλωσε πως θα ζητούσε βοήθεια πρώτα από τους γονείς του αν αντιμετώπιζε διαδικτυακή βία, πολύ περισσότερο από φίλους (42%) ή αστυνομία (26%). Αυτό σημαίνει ότι ο ρόλος σας ως γονιός παραμένει καθοριστικός, αρκεί το παιδί να ξέρει ότι μπορεί να έρθει σε εσάς χωρίς φόβο συνεπειών.

Πώς να μιλήσετε στο παιδί σας

Αντί να ρωτήσετε γενικά «σε πειράζει κανείς στο ίντερνετ», δοκιμάστε πιο συγκεκριμένες ερωτήσεις που βοηθούν το παιδί να αναγνωρίσει τι έχει βιώσει, ακόμα κι αν δεν το ονομάζει «βία».

💬 «Έχεις δει ποτέ κάποιον να στέλνει άσχημα σχόλια σε κορίτσι ή αγόρι επειδή είναι κορίτσι ή αγόρι;»

💬 «Σου έχει ζητήσει ποτέ κανείς να του στείλεις φωτογραφία σου που δεν ένιωθες άνετα να στείλεις;»

💬 «Ξέρεις πώς να μπλοκάρεις ή να αναφέρεις κάποιον σε εφαρμογή που χρησιμοποιείς;»

Τι κάνετε αν το παιδί σας βιώσει έμφυλη βία online

1️⃣ Ακούστε χωρίς να το κατηγορήσετε ή να αμφισβητήσετε το πώς βρέθηκε σε αυτή τη θέση.

2️⃣ Κρατήστε αποδεικτικά στοιχεία (screenshots) πριν διαγράψετε ή μπλοκάρετε οτιδήποτε.

3️⃣ Αναφέρετε το περιστατικό στην ίδια την πλατφόρμα μέσω των εργαλείων αναφοράς.

4️⃣ Αν υπάρχει μη συναινετική διαμοιρασμός προσωπικού υλικού, επικοινωνήστε άμεσα με τη SafeLine.

Για περισσότερα σχετικά με το πώς να συζητάτε γενικότερα θέματα διαδικτυακής ασφάλειας με το παιδί σας, δείτε τον πλήρη οδηγό επικοινωνίας γονιού και παιδιού για την ασφάλεια στο διαδίκτυο.