Τι εντόπισε η έρευνα του IWF

Σε ανάλυση περιεχομένου που εντοπίστηκε μεταξύ 28 Σεπτεμβρίου και 23 Δεκεμβρίου 2020, το IWF εντόπισε 511 περιστατικά αυτοπαραγόμενου υλικού σεξουαλικής κακοποίησης που περιελάμβανε αδέλφια, καταγράφοντας περίπου 8 εικόνες ή βίντεο κάθε εργάσιμη ημέρα. Στο 65% των περιπτώσεων υπήρχε άμεση σεξουαλική επαφή μεταξύ των παιδιών, και σχεδόν οι μισές περιπτώσεις (46%) κατατάχθηκαν στην πιο σοβαρή κατηγορία περιεχομένου (Κατηγορία Α, με διεισδυτική σεξουαλική δραστηριότητα).

Στο 92% των περιπτώσεων εμπλέκονταν 2 παιδιά, με το 1 ελαφρώς μεγαλύτερο. Οι ηλικίες κυμαίνονταν από 3 έως 16 ετών, με μέση ηλικία περίπου 10 ετών για το μικρότερο αδερφάκι και 12 ετών για το μεγαλύτερο. Στο 42% των περιπτώσεων εμπλέκονταν 2 κορίτσια, στο 33% ο συνδυασμός ήταν αγόρι και κορίτσι, και στο 25% εμπλέκονταν 2 αγόρια.

⚠️ Σημείωση για τα στοιχεία: Αυτή παραμένει η πιο συγκεκριμένη δημόσια έρευνα του IWF ειδικά για την εμπλοκή αδελφών, αν και προέρχεται από ανάλυση του 2020. Την στιγμή της αναθεώρησης του άρθρου, δεν εντοπίστηκε ισοδύναμη, πιο πρόσφατη ανάλυση αποκλειστικά για αυτό το μοτίβο, όμως το IWF συνεχίζει να καταγράφει ευρύτερα αυξανόμενα ποσοστά αυτοπαραγόμενου υλικού σε νεότερες ηλικίες στις ετήσιες εκθέσεις του (το 2025, καταγράφηκαν 63.044 έφηβοι ηλικίας 14 – 17 ετών, που εμφανίστηκαν σε αντίστοιχο υλικό, και το 33% ήταν αυτοπαραγόμενο).

Πώς λειτουργεί η χειραγώγηση

Ο δράστης προσεγγίζει αρχικά το μεγαλύτερο παιδί, συνήθως μέσω εφαρμογής με live chat ή βιντεοκλήσεις, και χτίζει σταδιακά μια ψεύτικη σχέση εμπιστοσύνης. Στη συνέχεια, μέσω απειλών ή εκβιασμού, το πιέζει να εμπλέξει το μικρότερο αδερφάκι του σε σεξουαλική δραστηριότητα μπροστά στην κάμερα.

‼️ Σημαντικό πλαίσιο για τους γονείς: Το παιδί που εμπλέκει το αδερφάκι του, δεν αντιμετωπίζεται ως «δράστης». Είναι το ίδιο θύμα χειραγώγησης, που ενεργεί υπό φόβο και πίεση.

Ποια παιδιά στοχοποιούνται

Οι δράστες στοχεύουν κυρίως παιδιά ακριβώς πριν την εφηβεία, μια ηλικία στην οποία το παιδί δεν έχει ακόμα αναπτύξει την κατάλληλη κριτική σκέψη που χρειάζεται για να αμφισβητήσει την αυθεντία ενός ενήλικα που παρουσιάζεται ως φιλικός ή αξιόπιστος.

Γιατί οι γονείς δεν το αντιλαμβάνονται

Στις περισσότερες περιπτώσεις, ο γονέας είναι κυριολεκτικά στο διπλανό δωμάτιο, χωρίς καμία αντίληψη του τι συμβαίνει. Ο κοινός παρονομαστής, στα περισσότερα περιστατικά είναι το γεγονός πως οποιαδήποτε εφαρμογή ή παιχνίδι με δυνατότητα live chat ή βιντεοκλήσης, χωρίς ουσιαστική γονική επίβλεψη ή σωστά ρυθμισμένο γονικό έλεγχο, αποτελεί δυνητικό κίνδυνο.

Γιατί τα παιδιά δεν μιλούν

Τα παιδιά συχνά πιστεύουν ότι «το επέτρεψαν να συμβεί» ή ότι έκαναν κάτι λάθος, δημιουργώντας μια εσωτερική ενοχή που οι δράστες εκμεταλλεύονται συστηματικά για να εξασφαλίσουν τη σιωπή τους.

Η κλίμακα του προβλήματος στο Ηνωμένο Βασίλειο

Η Εθνική Υπηρεσία Εγκληματολογίας του Ηνωμένου Βασιλείου (NCA) εκτιμούσε το 2020 πως τουλάχιστον 300.000 άτομα στη χώρα αποτελούν σεξουαλική απειλή για παιδιά. Το 2021, με νέα μεθοδολογία υπολογισμού, η εκτίμηση αναθεωρήθηκε σημαντικά προς τα πάνω, σε μια εκτίμηση μεταξύ 550.000 έως 850.000 ατόμων. Δεν υπάρχει αντίστοιχη επίσημη εκτίμηση για την Ελλάδα, χωρίς αυτό να σημαίνει πως ο μηχανισμός χειραγώγησης που περιγράφεται σε αυτό το άρθρο, είναι γεωγραφικά περιορισμένος στο Ηνωμένο Βασίλειο.

Τι μπορούν να κάνουν οι γονείς

✅ Γνωρίστε με ποιον επικοινωνεί το παιδί σας σε εφαρμογές chat ή βιντεοκλήσης.

✅ Τοποθετήστε τις συσκευές σε κοινόχρηστους χώρους, όχι σε κλειστά δωμάτια.

✅ Εξηγήστε ρητά ότι κανένας ενήλικας online δεν έχει δικαίωμα να ζητήσει τέτοιου είδους δραστηριότητα.

✅ Συζητήστε τη διαφορά ανάμεσα σε «καλά μυστικά» (π.χ. έκπληξη στα γενέθλια) και «κακά μυστικά» (κάτι που κάποιος σας ζητά να κρύψετε επειδή θα μπλέξετε).

✅ Αποφύγετε την κατηγορία αν προκύψει η παραμικρή υποψία, ακόμα και προς το μεγαλύτερο παιδί που φαίνεται να εμπλέκεται.

Ευρύτερη προστασία από online εκμετάλλευση

Αυτό το φαινόμενο είναι μία συγκεκριμένη μορφή cybergrooming. Για την πλήρη εικόνα, τις πρακτικές γονικής επίβλεψης, και τι μπορείτε να κάνετε εάν το παιδί σας πέσει θύμα, δείτε τον αναλυτικό μας οδηγό για την Προστασία παιδιών από online σεξουαλική εκμετάλλευση.