Κακόβουλο λογισμικό και ransomware. Τι είναι, πώς μπαίνει στη συσκευή σας και πώς να προστατευτείτε
📅 Πρώτη δημοσίευση: Οκτώβριος 2025 · Ενημέρωση: Ιούλιος 2026 | ⏱️ 5 λεπτά ανάγνωσης
Το κακόβουλο λογισμικό (malware) μπαίνει στη συσκευή σας χωρίς να το καταλάβετε και δίνει στους απατεώνες πρόσβαση στα αρχεία και τους κωδικούς σας. Το ransomware κλειδώνει τη συσκευή σας εντελώς και ζητά λύτρα για να σας επιστρέψει την πρόσβαση. Και τα δύο αντιμετωπίζονται μέσω της πρόληψης, γιατί μετά είναι αργά.
Κακόβουλο λογισμικό. Πώς μπαίνει και τι κάνει
Η πιο συνηθισμένη είσοδος είναι ένας σύνδεσμος που φαίνεται αθώος, όπως ένα email ή μήνυμα σε μέσο κοινωνικής δικτύωσης που υποτίθεται ότι οδηγεί σε είδηση, βίντεο ή κάτι «ενδιαφέρον». Κάνετε κλικ, μεταφέρεστε σε ψεύτικο ιστότοπο που μοιάζει αληθινός, και για να δείτε το περιεχόμενο σας ζητείται να εγκαταστήσετε κάποιο «λογισμικό αναπαραγωγής» ή «κωδικοποιητή». Το κατεβάζετε και η συσκευή σας μολύνεται.
Άλλες συχνές πηγές μόλυνσης είναι ιστότοποι με «δωρεάν» λήψεις μουσικής, ταινιών ή παιχνιδιών, καθώς και αναδυόμενα παράθυρα που σας ζητούν να κάνετε κλικ για να «κλείσετε» την ειδοποίηση. Ακόμη και ένα κλικ σε τέτοιο παράθυρο μπορεί να ξεκινήσει εγκατάσταση.
Μόλις το κακόβουλο λογισμικό εγκατασταθεί, οι απατεώνες αποκτούν πρόσβαση στα αρχεία σας, παρακολουθούν τι πληκτρολογείτε και μπορεί να κλέψουν κωδικούς, στοιχεία κάρτας ή αριθμούς λογαριασμών. Με αυτά μπορούν να κάνουν αγορές, να ανοίξουν λογαριασμούς ή να λάβουν δάνεια στο όνομά σας, ή να πουλήσουν τα στοιχεία σας σε άλλους απατεώνες.
Ransomware. Η πιο επιθετική μορφή
Το ransomware είναι ένας τύπος κακόβουλου λογισμικού που κλειδώνει ή κρυπτογραφεί τα αρχεία σας και απαιτεί πληρωμή λύτρων για να σας δώσει πίσω την πρόσβαση. Ο μολυσμένος υπολογιστής εμφανίζει μήνυμα με οδηγίες πληρωμής, συχνά σε κρυπτονόμισμα. Μερικές φορές οι απατεώνες παριστάνουν την αστυνομία και ισχυρίζονται ότι η συσκευή «κλειδώθηκε» γιατί εντοπίστηκε παράνομη δραστηριότητα.
Ακόμη κι αν πληρώσετε τα λύτρα, δεν υπάρχει καμία εγγύηση ότι θα πάρετε πίσω τα αρχεία σας. Η πληρωμή επίσης επιβεβαιώνει στον απατεώνα ότι είστε «ευάλωτος» και μπορεί να επαναληφθεί η επίθεση.
Γιατί αφορά τα παιδιά και τους εφήβους
Τα παιδιά είναι ιδιαίτερα εκτεθειμένα, γιατί κατεβάζουν συχνά εφαρμογές, mods για παιχνίδια ή αρχεία από ανεπίσημες πηγές. Ένα «δωρεάν» cheat για το αγαπημένο τους παιχνίδι, ένα crack για ένα ακριβό λογισμικό ή μια εφαρμογή που «ξεκλειδώνει» premium περιεχόμενο, είναι από τους πιο συνηθισμένους φορείς κακόβουλου λογισμικού σε οικογενειακούς υπολογιστές. Αξίζει μια κουβέντα ότι τα «δωρεάν» αρχεία, έχουν συχνά κρυφό κόστος.
Προειδοποιητικά σημάδια μόλυνσης
🚨 Ύποπτα σημάδια
🚩 Ο υπολογιστής ή το κινητό έχει επιβραδυνθεί αισθητά χωρίς λόγο
🚩 Εμφανίζονται νέα εικονίδια ή προγράμματα που δεν εγκαταστήσατε εσείς
🚩 Αναδυόμενα παράθυρα εμφανίζονται συνεχώς, ακόμη και χωρίς να έχετε ανοιχτό browser
🚩 Λαμβάνετε email ή μήνυμα με σύνδεσμο με «ενδιαφέρον» περιεχόμενο που ζητά εγκατάσταση λογισμικού
🚩 Η οθόνη σας κλείδωσε και εμφανίζεται μήνυμα που ζητά πληρωμή
🚩 Εμφανίζονται ύποπτες συναλλαγές στον τραπεζικό λογαριασμό ή την κάρτα σας
Πώς προστατεύεστε
Βασικοί κανόνες αυτοπροστασίας
✅ Μην κάνετε κλικ σε συνδέσμους ή συνημμένα από άγνωστους αποστολείς. Αν θέλετε να διαβάσετε μια είδηση, πηγαίνετε απευθείας στη γνωστή πηγή
✅ Αποφύγετε «δωρεάν» λήψεις λογισμικού, μουσικής, ταινιών ή παιχνιδιών από ανεπίσημες πηγές
✅ Διατηρείτε ενημερωμένο το λειτουργικό σύστημα, τον browser και το antivirus σε όλες τις συσκευές της οικογένειας
✅ Κρατήστε τακτικά αντίγραφα ασφαλείας (backup) των σημαντικών αρχείων σας, τόσο σε εξωτερικό δίσκο όσο και σε υπηρεσία cloud. Αν πέσετε θύμα ransomware, τα backup είναι η μόνη αξιόπιστη λύση
✅ Αγοράζετε λογισμικό και antivirus μόνο από επίσημες και αξιόπιστες πηγές
✅ Αν εμφανιστεί αναδυόμενο παράθυρο που σας ζητά να «κλείσετε» ή «επιβεβαιώσετε», κλείστε ολόκληρο τον browser, μην κάνετε κλικ μέσα στο παράθυρο
Έχετε ήδη μολυνθεί;
Αποσυνδέστε αμέσως τη συσκευή από το δίκτυο (wifi ή καλώδιο) για να περιορίσετε την εξάπλωση. Εκτελέστε πλήρη σάρωση με ενημερωμένο antivirus. Αν πρόκειται για ransomware, μην πληρώσετε, καθώς δεν υπάρχει εγγύηση επαναφοράς, και επικοινωνήστε με ειδικό κυβεροασφάλειας ή με τη Διεύθυνση Δίωξης Κυβερνοεγκλήματος στο 11188 (24 ώρες το 24ωρο, χωρίς χρέωση). Μπορείτε επίσης να υποβάλετε αναφορά μέσω gov.gr ή στη SafeLine στο safeline.gr.
💡 Το Πιο Σημαντικό
3 πράγματα σας προστατεύουν από το 90% των επιθέσεων, ενημερωμένο antivirus, τακτικά backup και η συνήθεια να μην κατεβάζετε αρχεία από ανεπίσημες πηγές. Το τρίτο είναι και το πιο σημαντικό να μάθουν τα παιδιά σας.
📖 Πηγές
Malware and ransomware
Scamwatch, National Anti-Scam Centre (Αυστραλία)
👉 Διαβάστε περισσότερα
Ελληνική Ανοιχτή Γραμμή Καταγγελιών SafeLine
SafeLine
👉 Διαβάστε περισσότερα
Διεύθυνση Δίωξης Κυβερνοεγκλήματος
Ελληνική Αστυνομία
👉 Διαβάστε περισσότερα
