Ο πρώτος νόμος στον κόσμο για αποκλεισμό ανηλίκων από κοινωνικά δίκτυα αποτυγχάνει. Τι διδάσκει αυτό για την Ευρώπη
📅 Ιούλιος 2026 | ⏱️ 5 λεπτά ανάγνωσης
Η Αυστραλία ήταν η πρώτη χώρα στον κόσμο που νομοθέτησε απαγόρευση κοινωνικών δικτύων για παιδιά κάτω των 16. Έξι μήνες μετά, το 61% των παιδιών 12-15 ετών εξακολουθεί να έχει πρόσβαση. Η κυβέρνηση απάντησε διπλασιάζοντας τα πρόστιμα. Αυτό που μαθαίνουμε από την αυστραλιανή εμπειρία αφορά άμεσα κάθε χώρα που εξετάζει παρόμοια νομοθεσία, συμπεριλαμβανομένης της Ε.Ε.
Τι συνέβη χρονολογικά
Τον Νοέμβριο 2024, το Κοινοβούλιο της Αυστραλίας ψήφισε τον Online Safety Amendment (Social Media Minimum Age) Bill 2024 με συντριπτική πλειοψηφία. Ο νόμος τέθηκε σε ισχύ στις 10 Δεκεμβρίου 2025 και υποχρέωνε πλατφόρμες όπως Facebook, Instagram, Snapchat, TikTok και YouTube να αποτρέπουν χρήστες κάτω των 16 ετών από τη δημιουργία λογαριασμών.
Τα βασικά χαρακτηριστικά του νόμου:
- Τα πρόστιμα βαρύνουν τις πλατφόρμες, όχι τα παιδιά ή τους γονείς.
- Οι εταιρείες υποχρεούνται να λαμβάνουν «εύλογα μέτρα» επαλήθευσης ηλικίας κατά τη δημιουργία λογαριασμού και για υπάρχοντες λογαριασμούς.
- Η eSafety Commissioner Julie Inman Grant εποπτεύει την εφαρμογή και μπορεί να ζητά πληροφορίες από τις πλατφόρμες για το πώς εφαρμόζουν τον νόμο.
- Αρχικό μέγιστο πρόστιμο: 49.500.000 AUD (Δολάρια Αυστραλίας).
Έξι μήνες αργότερα: τι δείχνουν τα στοιχεία
Στις 28 Ιουνίου 2026, ο Πρωθυπουργός της Αυστραλίας Anthony Albanese ανακοίνωσε διπλασιασμό των προστίμων σε 99.000.000 AUD (περίπου 63.000.000€), με ταυτόχρονη επέκταση των εξουσιών του ρυθμιστή. Η αιτία ήταν σαφής:
- Έρευνα του Ιδρύματος Molly Rose (Απρίλιος 2026) ανάμεσα σε περισσότερα από 1.000 παιδιά 12-15 ετών κατέγραψε ότι το 61% εξακολουθούσε να έχει πρόσβαση σε κοινωνικά δίκτυα τρεις μήνες μετά την έναρξη ισχύος του νόμου.
- Πάνω από 5.000.000 λογαριασμοί ανήλικων είχαν αφαιρεθεί, απενεργοποιηθεί ή περιοριστεί, αλλά τα παιδιά δημιουργούσαν νέους με ψεύτικες ηλικίες.
- Η Υπουργός Επικοινωνιών Anika Wells κατηγόρησε ρητά τις πλατφόρμες: «Κάνουν τα ελάχιστα για να συμμορφωθούν με τον νόμο.»
- Η eSafety Commissioner ανέφερε ότι οι εταιρείες ήδη διαθέτουν την τεχνολογία και τα δεδομένα για να επαληθεύουν ηλικίες με ακρίβεια, αλλά επιλέγουν να μην το κάνουν.
Η ανακοίνωση Albanese (28 Ιουνίου 2026): «Είναι σαφές ότι η Big Tech δεν κάνει αρκετά για να συμμορφωθεί με τον νόμο, υπάρχουν ακόμα πάρα πολλά παιδιά στα κοινωνικά δίκτυα. Αυτές οι αλλαγές αντικατοπτρίζουν τη σοβαρότητα με την οποία αντιμετωπίζουμε κάθε αποτυχία των εταιρειών να συμμορφωθούν με τον νόμο μας.»
Τι αλλάζει με τη νέα νομοθεσία
- Διπλασιασμός προστίμων: Από 49.500.000 σε 99.000.000 AUD για συστηματικές παραβιάσεις, εξισώνοντας το επίπεδο με πρόστιμα ανταγωνιστικής νομοθεσίας.
- Επέκταση εξουσιών eSafety Commissioner: Δυνατότητα να απαιτεί από πλατφόρμες τεκμηριωμένα αποδεικτικά για τα μέτρα που λαμβάνουν, και να ελέγχει μέσω τρίτων παρόχους τεχνολογίας επαλήθευσης ηλικίας.
- Ενεργές έρευνες: Η eSafety διερευνά πιθανή μη συμμόρφωση πέντε πλατφορμών: Facebook, Instagram, Snapchat, TikTok και YouTube.
Γιατί τα παιδιά παρακάμπτουν τον νόμο, και γιατί αυτό δεν είναι έκπληξη
Η παράκαμψη του νόμου δεν απαιτεί τεχνικές γνώσεις. Ένα παιδί 14 ετών που δηλώνει ηλικία 17 κατά τη δημιουργία λογαριασμού δεν αντιμετωπίζει καμία επαλήθευση αν η πλατφόρμα δεν εφαρμόζει ουσιαστικό σύστημα. Αυτό ακριβώς επισημαίνει η eSafety Commissioner. Πως οι εταιρείες έχουν τα δεδομένα για να το αποτρέψουν — IP διευθύνσεις, συμπεριφορά χρήστη, δεδομένα συσκευής — αλλά αποφεύγουν να τα χρησιμοποιήσουν επειδή κάθε χρήστης που αποκλείεται σημαίνει λιγότερα έσοδα.
Η παγκόσμια επίδραση. Ποιες χώρες ακολουθούν
Η αυστραλιανή εμπειρία παρακολουθείται στενά από κυβερνήσεις παγκοσμίως:
- Ηνωμένο Βασίλειο: Τον Ιούνιο 2026, ο Πρωθυπουργός Keir Starmer ανακοίνωσε παρόμοια απαγόρευση για παιδιά κάτω των 16, με στόχο εφαρμογής την άνοιξη 2027. Εξετάζεται και νυχτερινή «απαγόρευση κυκλοφορίας» για social media και περιορισμός του «infinite scrolling» για κάτω των 18 ετών.
- Ε.Ε.: Η Πράξη για τις Ψηφιακές Υπηρεσίες (DSA) επιβάλλει ήδη υποχρεώσεις αξιολόγησης κινδύνου για ανήλικους σε μεγάλες πλατφόρμες, αλλά δεν θεσπίζει κατώτατο όριο ηλικίας.
- Γαλλία: Νόμος που εγκρίθηκε το 2023 απαιτεί γονική συγκατάθεση για εγγραφή κάτω των 15, αλλά η εφαρμογή παρουσιάζει παρόμοια προβλήματα.
- ΗΠΑ: Αρκετές πολιτείες (Φλόριντα, Τέξας) έχουν ψηφίσει παρόμοιες νομοθεσίες. Σε ομοσπονδιακό επίπεδο, το KOSA (Kids Online Safety Act) βρίσκεται σε εξέλιξη.
Το κρίσιμο δίδαγμα από την Αυστραλία: Ένας νόμος χωρίς ισχυρά εργαλεία επιβολής είναι ανεπαρκής. Τα πρόστιμα πρέπει να είναι αρκετά μεγάλα ώστε να υπερβαίνουν τα οφέλη της μη συμμόρφωσης. Και ο ρυθμιστής πρέπει να έχει πρόσβαση σε αποδεικτικά στοιχεία, όχι απλώς στις δηλώσεις των εταιρειών.
Τι σημαίνει αυτό για γονείς
Μέχρι να υπάρξει αποτελεσματική νομοθεσία στην Ελλάδα και την Ε.Ε. — κάτι που δεν αναμένεται σύντομα — η πρακτική προστασία παραμένει στα χέρια των γονέων. Οι νόμοι μπορούν να αλλάξουν τη συμπεριφορά των εταιρειών μακροπρόθεσμα, αλλά δεν αντικαθιστούν τη γονική εμπλοκή βραχυπρόθεσμα.
Για πρακτικές ρυθμίσεις ανά πλατφόρμα, δείτε τον οδηγό μας για ρυθμίσεις ιδιωτικότητας σε Instagram, TikTok και YouTube.
💡 Το Πιο Σημαντικό
Η Αυστραλία απέδειξε ότι ακόμα και ο πιο τολμηρός νόμος δεν λύνει το πρόβλημα αν οι εταιρείες επιλέγουν να κάνουν «τα ελάχιστα». Τα 99.000.000$ πρόστιμο είναι ένα ισχυρό μήνυμα. Αλλά για εταιρείες που κερδίζουν δισεκατομμύρια από διαφημίσεις που στοχεύουν παιδιά, το πραγματικό κόστος είναι ακόμα χαμηλότερο από το κόστος συμμόρφωσης.
📖 Πηγές
Stronger powers and double the penalties for world-leading social media law
Prime Minister of Australia, 28 Ιουνίου 2026
👉 Επίσημη ανακοίνωση
Fines doubled as teens outsmart Australia’s world-first social media ban
Euronews, 29 Ιουνίου 2026
👉 Διαβάστε το άρθρο
Australia to double potential fines over child social media accounts
NPR, 29 Ιουνίου 2026
👉 Διαβάστε το άρθρο
