Ο πρώτος νόμος στον κόσμο για αποκλεισμό ανηλίκων από κοινωνικά δίκτυα αποτυγχάνει. Τι διδάσκει αυτό για την Ευρώπη

📅 Ιούλιος 2026 | ⏱️ 5 λεπτά ανάγνωσης

Τι συνέβη χρονολογικά

Τον Νοέμβριο του 2024, το Κοινοβούλιο της Αυστραλίας ψήφισε τον Online Safety Amendment (Social Media Minimum Age) Bill 2024 με συντριπτική πλειοψηφία. Ο νόμος τέθηκε σε ισχύ στις 10 Δεκεμβρίου του 2025 και υποχρέωνε πλατφόρμες όπως Facebook, Instagram, Snapchat, TikTok και YouTube να αποτρέπουν χρήστες κάτω των 16 ετών από τη δημιουργία λογαριασμών.

Τα βασικά χαρακτηριστικά του νόμου:

• Τα πρόστιμα βαρύνουν τις πλατφόρμες, όχι τα παιδιά ή τους γονείς.
• Οι εταιρείες υποχρεούνται να λαμβάνουν «εύλογα μέτρα» επαλήθευσης ηλικίας κατά τη δημιουργία λογαριασμού και έλεγχο για τους υπάρχοντες λογαριασμούς.
• Η eSafety Commissioner Julie Inman Grant εποπτεύει την εφαρμογή και μπορεί να ζητά πληροφορίες από τις πλατφόρμες για το πώς εφαρμόζουν τον νόμο.
• Το αρχικό μέγιστο πρόστιμο ήταν 49.500.000 AUD (Δολάρια Αυστραλίας).

Τι δείχνουν τα στοιχεία 6 μήνες αργότερα

Στις 28 Ιουνίου 2026, ο Πρωθυπουργός της Αυστραλίας Anthony Albanese ανακοίνωσε διπλασιασμό των προστίμων σε 99.000.000 AUD (περίπου 63.000.000€), με ταυτόχρονη επέκταση των εξουσιών της ρυθμιστικής αρχής. Η αιτία ήταν σαφής:

• Έρευνα του Ιδρύματος Molly Rose (Απρίλιος του 2026) ανάμεσα σε περισσότερα από 1.000 παιδιά ηλικίας 12 – 15 ετών κατέγραψε ότι το 61% εξακολουθούσε να έχει πρόσβαση σε κοινωνικά δίκτυα 3 μήνες μετά την επίσημη εφαρμογή του νόμου.
• Πάνω από 5.000.000 λογαριασμοί ανήλικων είχαν αφαιρεθεί, απενεργοποιηθεί ή περιοριστεί, αλλά τα παιδιά δημιουργούσαν νέους με ψεύτικες ηλικίες.
• Η Υπουργός Επικοινωνιών Anika Wells κατηγόρησε ρητά τις πλατφόρμες πως «Κάνουν τα ελάχιστα για να συμμορφωθούν με τον νόμο.»
• Η eSafety Commissioner ανέφερε ότι οι εταιρείες ήδη διαθέτουν την τεχνολογία και τα δεδομένα για να επαληθεύουν ηλικίες με ακρίβεια, αλλά επιλέγουν να μην το κάνουν.

«Είναι σαφές ότι η Big Tech δεν κάνει αρκετά για να συμμορφωθεί με τον νόμο, υπάρχουν ακόμα πάρα πολλά παιδιά στα κοινωνικά δίκτυα. Αυτές οι αλλαγές αντικατοπτρίζουν τη σοβαρότητα με την οποία αντιμετωπίζουμε κάθε αποτυχία των εταιρειών να συμμορφωθούν με τον νόμο μας.»

Πηγή: Anthony Albanese, Πρωθυπουργός Αυστραλίας, 28 Ιουνίου 2026 — pm.gov.au

Τι αλλάζει με τη νέα νομοθεσία

• Διπλασιασμός των προστίμων: Από 49.500.000 σε 99.000.000 AUD για συστηματικές παραβιάσεις, εξισώνοντας το επίπεδο με πρόστιμα ανταγωνιστικής νομοθεσίας.
• Επέκταση εξουσιών της eSafety Commissioner: Δυνατότητα να απαιτεί από πλατφόρμες τεκμηριωμένα αποδεικτικά στοιχεία για τα μέτρα που λαμβάνουν, και να ελέγχει μέσω τρίτων παρόχων τεχνολογίας την επαλήθευση ηλικίας.
• Ενεργές έρευνες: Η eSafety Commissioner διερευνά πιθανή μη συμμόρφωση 5 επίσης πλατφορμών όπως Facebook, Instagram, Snapchat, TikTok και YouTube.

Γιατί τα παιδιά παρακάμπτουν τον νόμο, και γιατί αυτό δεν είναι έκπληξη

Η παράκαμψη του νόμου δεν απαιτεί ιδιαίτερες τεχνικές γνώσεις. Ένα παιδί 14 ετών που δηλώνει ηλικία 17 ετών, κατά τη δημιουργία λογαριασμού δεν αντιμετωπίζει καμία επαλήθευση αν η πλατφόρμα δεν εφαρμόζει ουσιαστικό σύστημα. Αυτό ακριβώς επισημαίνει η eSafety Commissioner. Πως οι εταιρείες έχουν τα δεδομένα για να το αποτρέψουν, όπως IP διευθύνσεις, συμπεριφορά χρήστη και δεδομένα συσκευής, αλλά αποφεύγουν να τα χρησιμοποιήσουν επειδή κάθε χρήστης που αποκλείεται σημαίνει λιγότερα έσοδα.

Η παγκόσμια επίδραση. Ποιες χώρες ακολουθούν

Η αυστραλιανή εμπειρία παρακολουθείται στενά από πολλές κυβερνήσεις παγκοσμίως:

• Ηνωμένο Βασίλειο: Τον Ιούνιο του 2026, ο Πρωθυπουργός Keir Starmer ανακοίνωσε παρόμοια απαγόρευση για τα παιδιά κάτω των 16, με στόχο εφαρμογής την άνοιξη 2027. Εξετάζεται και νυχτερινή «απαγόρευση κυκλοφορίας» για τα social media και περιορισμός του «infinite scrolling» για παιδιά κάτω των 18 ετών.
• Ευρωπαϊκή Ένωση: Η Πράξη για τις Ψηφιακές Υπηρεσίες (DSA) επιβάλλει ήδη υποχρεώσεις αξιολόγησης κινδύνου για τους ανήλικους στις μεγάλες πλατφόρμες, αλλά δεν θεσπίζει κατώτατο όριο ηλικίας.
• Γαλλία: Νόμος που εγκρίθηκε το 2023 απαιτεί γονική συγκατάθεση για εγγραφή σε παιδιά ηλικίας κάτω των 15, αλλά η εφαρμογή παρουσιάζει παρόμοια προβλήματα.
• ΗΠΑ: Αρκετές πολιτείες (Φλόριντα, Τέξας) έχουν ψηφίσει παρόμοιες νομοθεσίες. Σε ομοσπονδιακό επίπεδο, το KOSA (Kids Online Safety Act) βρίσκεται σε εξέλιξη.

Τι σημαίνει όλο αυτό για τους γονείς

Μέχρι να υπάρξει αποτελεσματική νομοθεσία στην Ελλάδα και στην Ευρωπαϊκή Ένωση – κάτι που δεν αναμένεται σύντομα – η πρακτική προστασία παραμένει στα χέρια των γονέων. Οι νόμοι μπορούν να αλλάξουν τη συμπεριφορά των εταιρειών μακροπρόθεσμα, αλλά δεν αντικαθιστούν τη γονική εμπλοκή βραχυπρόθεσμα.

Για πρακτικές ρυθμίσεις ανά πλατφόρμα, δείτε τον οδηγό μας για τις ρυθμίσεις ιδιωτικότητας σε Instagram, TikTok και YouTube.