«Γιατροί – μαϊμού» μέσω deepfake προωθούν ψεύτικες θεραπείες στο TikTok
📅 Πρώτη δημοσίευση: Μάιος 2025 · Ενημέρωση: Ιούλιος 2026 | ⏱️ 5 λεπτά ανάγνωσης
Ερευνητές της ESET στη Λατινική Αμερική εντόπισαν εκστρατεία στο TikTok και το Instagram όπου avatars δημιουργημένα με Τεχνητή Νοημοσύνη, παρουσιάζονταν ως γυναικολόγοι, διαιτολόγοι και άλλοι επαγγελματίες υγείας, προωθώντας συμπληρώματα και προϊόντα ευεξίας. Ανεξάρτητη έρευνα του CBS News επιβεβαίωσε το φαινόμενο σε πολύ μεγαλύτερη κλίμακα, εντοπίζοντας πάνω από 100 τέτοια βίντεο, όπου μερικά εξ αυτών είχαν εκατομμύρια προβολές.
Πώς λειτουργεί η απάτη
Κάθε τέτοιο βίντεο ακολουθεί ένα παρόμοιο μοτίβο, όπου ένα ομιλούν avatar, συνήθως τοποθετημένο σε γωνία της οθόνης, προσφέρει συμβουλές υγείας ή ομορφιάς με ύφος επιστημονικής αυθεντίας, βασισμένες κυρίως σε «φυσικές» θεραπείες, κατευθύνοντας τους θεατές προς συγκεκριμένα προϊόντα προς πώληση. Σε μία περίπτωση που εντόπισε η ESET, ένας «γιατρός» διαφήμιζε «φυσικό εκχύλισμα» ως εναλλακτική φαρμάκου για απώλεια βάρους, παραπέμποντας σε σελίδα πώλησης όπου το προϊόν περιγραφόταν απλώς ως «σταγόνες χαλάρωσης», χωρίς καμία σχέση με τα υπερβολικά οφέλη που διαφημίζονταν στο βίντεο.
Η κλοπή ταυτότητας πραγματικών γιατρών
Η έρευνα του CBS News, εντόπισε περιπτώσεις όπου deepfakes χρησιμοποιούσαν την πραγματική εικόνα και ταυτότητα υπαρκτών γιατρών, χωρίς τη γνώση ή τη σχετική συναίνεσή τους. Ένας από αυτούς, ο Dr. Joel Bervell, ανακάλυψε βίντεο με το δικό του πρόσωπο σε πολλαπλές πλατφόρμες, να προωθεί προϊόντα που ποτέ δεν είχε εγκρίνει, δηλώνοντας ότι ανησυχεί πως τέτοιο περιεχόμενο υπονομεύει τη δημόσια εμπιστοσύνη στην ιατρική.
Η απάντηση των πλατφορμών
Το TikTok δήλωσε στο CBS News ότι, μεταξύ Ιανουαρίου και Μαρτίου, αφαίρεσε προληπτικά πάνω από το 94% του περιεχομένου που παραβίαζε τις πολιτικές του για περιεχόμενο Τεχνητής Νοημοσύνης. Η Meta ανέφερε ότι αφαίρεσε βίντεο που παραβίαζαν τους διαφημιστικούς της κανόνες, και περιόρισε άλλα σε χρήστες ηλικίας άνω των 18 ετών, σημειώνοντας όμως, ότι οι κακόβουλοι χρήστες προσαρμόζουν συνεχώς την τακτική τους για να αποφύγουν τον εντοπισμό.
Γιατί είναι δύσκολο να εντοπιστούν
Σύμφωνα με τον Tony Anscombe, chief security evangelist της ESET, οι απατεώνες χρησιμοποιούν εύκολα προσβάσιμα εργαλεία Τεχνητής Νοημοσύνης που βελτιώνουν σημαντικά την ποιότητα του περιεχομένου, ενώ η προβολή σε μικρές οθόνες κινητών δυσκολεύει επιπλέον τον εντοπισμό οπτικών ασυνεπειών.
Πώς αναγνωρίζετε τέτοιο περιεχόμενο
Σημάδια deepfake βίντεο
✅ Ατελής συγχρονισμός χειλιών με τον ήχο ή αφύσικες εκφράσεις προσώπου
✅ Οπτικές δυσλειτουργίες, θολές άκρες ή ξαφνικές αλλαγές φωτισμού
✅ Ρομποτική ή υπερβολικά «γυαλισμένη» φωνή
✅ Νέα προφίλ με λίγους ακόλουθους ή χωρίς ιστορικό δημοσιεύσεων
✅ Υπερβολικοί ισχυρισμοί όπως «θαυματουργή θεραπεία» ή «οι γιατροί μισούν αυτό το κόλπο», χωρίς αξιόπιστες πηγές
✅ Επαληθεύστε πάντα τους ισχυρισμούς υγείας, μέσω έγκυρων ιατρικών πηγών, πριν κάνετε οποιαδήποτε αγορά, και αναφέρετε ύποπτο περιεχόμενο στην πλατφόρμα
💡 Το Πιο Σημαντικό
Κανένας πραγματικός γιατρός δεν προωθεί προϊόντα μέσω deepfake avatar σε social media. Αν ένα βίντεο υπόσχεται θαυματουργά αποτελέσματα, για ζητήματα υγείας ή απώλειας βάρους, σταματήστε και αναζητήστε ανεξάρτητη επιβεβαίωση, πριν εμπιστευτείτε ή αγοράσετε οτιδήποτε.
📖 Πηγές
Deepfake ‘doctors’ take to TikTok to peddle bogus cures
ESET WeLiveSecurity
👉 Διαβάστε περισσότερα
Deepfake videos impersonating real doctors push false medical advice and treatments
CBS News
👉 Διαβάστε περισσότερα
