Η σημασία της «Παιδείας στα Μέσα Επικοινωνίας» στην καταπολέμηση της παραπληροφόρησης
📅 Απρίλιος 2024 | ⏱️ 7 λεπτά ανάγνωσης
Στο πλαίσιο της Ευρωπαϊκής εκστρατείας #MediaSmartOnline, σε συνεργασία με το δίκτυο Κέντρων Ασφαλούς Διαδικτύου και την πρωτοβουλία Better Internet for Kids, παρουσιάζουμε το θεσμικό πλαίσιο και τους πόρους που διαθέτει σήμερα η Ευρώπη για την καταπολέμηση της παραπληροφόρησης μέσω της εκπαίδευσης.
2 διαφορετικοί όροι
Εσφαλμένη πληροφόρηση (misinformation): Ψευδές ή παραπλανητικό περιεχόμενο που κοινοποιείται χωρίς επιβλαβή πρόθεση, π.χ. όταν κάποιος μοιράζεται ανακριβή πληροφορία με φίλους χωρίς να το γνωρίζει.
Παραπληροφόρηση (disinformation): Ψευδές ή παραπλανητικό περιεχόμενο που διαδίδεται σκόπιμα, με στόχο την εξαπάτηση ή το οικονομικό/πολιτικό όφελος, με δυνατότητα πρόκλησης δημόσιας βλάβης.
Γιατί έχει ενταθεί το πρόβλημα
- Η άνοδος των μέσων κοινωνικής δικτύωσης και της Τεχνητής Νοημοσύνης διευκόλυνε την ταχεία εξάπλωση της παραπληροφόρησης στο ευρύ κοινό
- Οι φορείς παραπληροφόρησης αναπτύσσουν συνεχώς πιο εξελιγμένους τρόπους διάδοσης
- Αυξημένος αντίκτυπος στις εκλογές, την κοινή γνώμη και την κοινωνική συνοχή
- Αυξανόμενη δημόσια συνειδητοποίηση των κινδύνων, με ζήτηση για περισσότερη δράση
- Μεγαλύτερη έμφαση σε διεθνή συνεργασία, ανταλλαγή πληροφοριών και κοινές στρατηγικές
Το Ευρωπαϊκό νομοθετικό πλαίσιο
📌 Ενισχυμένος Κώδικας Δεοντολογίας για την Παραπληροφόρηση (2022): Ευρύ φάσμα φορέων δεσμεύεται σε εθελοντικά μέτρα κατά της παραπληροφόρησης
📌 Σχέδιο Δράσης κατά της Παραπληροφόρησης: Ενισχύει την ικανότητα και συνεργασία της Ε.Ε.
📌 Σχέδιο Δράσης για την Ευρωπαϊκή Δημοκρατία: Κατευθυντήριες γραμμές για τις υποχρεώσεις των πλατφορμών
📌 Ευρωπαϊκή Διακήρυξη για Ψηφιακά Δικαιώματα: Δέσμευση για ασφαλή ψηφιακό μετασχηματισμό
📌 Σχέδιο Δράσης για την Ψηφιακή Εκπαίδευση (2021-2027): Ενδυνάμωση των εκπαιδευτικών στην καλλιέργεια του ψηφιακού γραμματισμού
Το Ευρωπαϊκό Παρατηρητήριο Ψηφιακών Μέσων (EDMO)
Ένα ανεξάρτητο παρατηρητήριο που συγκεντρώνει ελεγκτές γεγονότων, Ακαδημαϊκούς ερευνητές και δημοσιογράφους, καλύπτει τα 27 κράτη-μέλη και τη Νορβηγία. Προσφέρει εμπειρογνωμοσύνη και χρήσιμους πόρους, ειδικά για τους εκπαιδευτικούς.
Συγκεκριμένα εκπαιδευτικά έργα
📚 Facts4All: Δωρεάν διαδικτυακό μάθημα (MOOC) για τους εκπαιδευτικούς σχετικά με την αντιμετώπιση της παραπληροφόρησης στις σχολικές κοινότητες
📚 Σχολή Κοινωνικών Δικτύων: Πόρος για παιδιά πρωτοβάθμιας, εκπαιδευτικούς και γονείς, με δραστηριότητες αξιολόγησης της αξιοπιστίας των πληροφοριών
📚 SMILES (Erasmus+): Δραστηριότητες αναγνώρισης ψευδών ειδήσεων για νέους ηλικίας 12 – 16 ετών
📚 EDUmake: Διαδραστικό εκπαιδευτικό υλικό «EDUbox» για μαθητές ηλικίας 12 – 18 ετών
📚 Ενωμένοι κατά της Παραπληροφόρησης: Ιταλική εκστρατεία μέσω βίντεο για την ψηφιακή ένταξη και την κριτική σκέψη
Για πρακτικές συμβουλές αναγνώρισης παραπληροφόρησης σε επίπεδο ατόμου, δείτε το άρθρο μας Θεωρίες συνωμοσίας στο διαδίκτυο.
💡 Το Πιο Σημαντικό
Ο έλεγχος γεγονότων και οι υπεύθυνες πλατφόρμες είναι απαραίτητα, αλλά μόνο η παιδεία στα μέσα επικοινωνίας, διδασκόμενη από νωρίς, μπορεί πραγματικά να αντιμετωπίσει μακροπρόθεσμα την παραπληροφόρηση.
📖 Πηγές
#MediaSmartOnline Campaign
Better Internet for Kids, Ευρωπαϊκή Επιτροπή
👉 Διαβάστε περισσότερα
European Digital Media Observatory (EDMO)
EDMO
👉 Διαβάστε περισσότερα
