Τι αποκαλύπτουν οι νέες έρευνες για τη χρήση εφαρμογών γνωριμιών από εφήβους και πώς να προστατεύσετε το παιδί σας

📅 Πρώτη δημοσίευση: Οκτώβριος 2022 · Ενημέρωση: Ιούλιος 2026 | ⏱️ 6 λεπτά ανάγνωσης

Τι δείχνουν οι νέες έρευνες

Τον Απρίλιο 2025, το Childlight Global Child Safety Institute — Ινστιτούτο ασφάλειας παιδιών που εδρεύει στο Πανεπιστήμιο του Εδιμβούργου — δημοσίευσε την έρευνα «Swipe Wrong», βασισμένη σε έρευνα 5.000 ανδρών στις ΗΠΑ, Βρετανία και Αυστραλία. Τα ευρήματα είναι σαφή:

• Άνδρες που έχουν διαπράξει σεξουαλικά αδικήματα σε βάρος παιδιών χρησιμοποιούν εφαρμογές γνωριμιών σχεδόν 4 φορές συχνότερα από μη δράστες.
• Το 66% των ανδρών που έχουν διαπράξει τέτοια αδικήματα χρησιμοποιούσε πλατφόρμες γνωριμιών, ενώ το 22% τις χρησιμοποιούσε καθημερινά.
• Οι περισσότερες πλατφόρμες δεν απαιτούν επαλήθευση ταυτότητας κατά την εγγραφή.

Παράλληλα, έρευνα που δημοσιεύτηκε τον Ιούλιο 2025 στο Journal of Psychopathology and Clinical Science — η πρώτη που παρακολούθησε τη χρήση εφαρμογών γνωριμιών από εφήβους μέσω καταγραφής πραγματικής δραστηριότητας αντί ερωτηματολογίων — κατέγραψε ότι το 23,5% των εφήβων 13-18 ετών χρησιμοποίησε τέτοια εφαρμογή σε διάστημα 6 μηνών. Αυτό είναι σημαντικά υψηλότερο από προηγούμενες εκτιμήσεις.

Πώς χρησιμοποιούν αυτές τις πλατφόρμες τα παιδιά

Σύμφωνα με το Australian Institute of Criminology (2025), σε έρευνα με 46 συμμετέχοντες ηλικίας 18-21 που αναπολούσαν τη χρήση ενήλικων πλατφορμών ως ανήλικοι, τα παιδιά καταλήγουν σε αυτές τις εφαρμογές κυρίως για τους εξής λόγους:

• Απουσία ψηφιακών χώρων αποκλειστικά για εφήβους που αναζητούν φιλίες ή ρομαντικές επαφές.
• Περιέργεια για τον ενήλικο κόσμο που ωθεί στην παράκαμψη των ορίων ηλικίας.
• Κοινωνικό άγχος που κάνει την ψηφιακή επαφή να φαίνεται ασφαλέστερη από τη φυσική.

Οι κίνδυνοι στους οποίους εκτίθενται δεν είναι μόνο η σεξουαλική εκμετάλλευση. Σύμφωνα με τις ίδιες έρευνες, περιλαμβάνουν catfishing (εξαπάτηση με πλαστή ταυτότητα), συναισθηματική χειραγώγηση, απόσπαση φωτογραφιών, sextortion και ψηφιακό εκφοβισμό.

Ένας κίνδυνος που λίγοι γονείς γνωρίζουν

Η έρευνα Childlight 2025 επισημαίνει έναν πρόσθετο κίνδυνο που αφορά γονείς άμεσα. Δράστες σεξουαλικής κακοποίησης παιδιών χρησιμοποιούν εφαρμογές γνωριμιών για να γνωρίσουν γονείς, με σκοπό να αποκτήσουν πρόσβαση στα παιδιά τους. Το ερευνητικό πλαίσιο ονομάζει αυτή την τακτική «proxy grooming» και συστήνει στους γονείς να είναι ιδιαίτερα προσεκτικοί όταν κάποιος νέος γνώριμος εκδηλώνει ασυνήθιστο ενδιαφέρον για τα παιδιά τους.

Σημάδια που αξίζει να προσέξετε

Τα παρακάτω δεν αποτελούν αποδείξεις, αλλά συνδυασμός τους δικαιολογεί ήρεμη, ανοιχτή συζήτηση:

• Απότομη αλλαγή συμπεριφοράς ή διάθεσης χωρίς εμφανή αιτία.
• Αυξημένη μυστικοπάθεια στη χρήση κινητού, ιδίως αν κρύβει την οθόνη.
• Αναφορά σε «φίλους» ή «γνωστούς» που οι υπόλοιποι φίλοι δεν γνωρίζουν.
• Λήψη δώρων ή χρημάτων από άγνωστη ή αόριστη πηγή.
• Ανησυχία ή νευρικότητα όταν έρχεται μήνυμα από συγκεκριμένη επαφή.

Πώς να μιλήσετε στο παιδί σας για αυτό

Η απαγόρευση χωρίς εξήγηση, σπάνια λειτουργεί μακροπρόθεσμα ή/και αποτελεσματικά. Αυτό που βοηθά, είναι η ανοιχτή κουβέντα που στηρίζεται σε πληροφόρηση, όχι σε φόβο.

Αν το παιδί σας έχει ήδη επικοινωνία με άγνωστο που σας ανησυχεί

1. Μείνετε ήρεμοι. Η αντίδρασή σας καθορίζει αν το παιδί θα ξαναμιλήσει μαζί σας.
2. Αποθηκεύστε στιγμιότυπα από τις συνομιλίες πριν τις διαγράψετε.
3. Αναφέρετε στη Δίωξη Ηλεκτρονικού Εγκλήματος μέσω cybercrimeunit.gov.gr ή τηλεφωνικά στο 11188.
4. Αναφέρετε στη SafeLine αν υπάρχει ακατάλληλο υλικό που αφορά ανήλικο.

Για περισσότερες πληροφορίες σχετικά με το πώς να μιλάτε στο παιδί σας για ευαίσθητα θέματα ψηφιακής ασφάλειας, δείτε τον οδηγό επικοινωνίας για την ψηφιακή ασφάλεια.