Τι είναι το trojan

Trojan ονομάζεται το κακόβουλο λογισμικό που παρουσιάζεται ως νόμιμο αρχείο, λήψη, συνημμένο email ή πρόγραμμα, με στόχο να ξεγελάσει τον χρήστη ώστε να το κατεβάσει και να το ανοίξει μόνος του. Η βασική διαφορά από έναν κλασικό ιό είναι το γεγονός πως το trojan χρειάζεται ενεργοποίηση από τον χρήστη, καθώς δεν ενεργοποιείται από μόνο του.

Οι βασικές κατηγορίες

⬇️ Downloaders: Κατεβάζουν και εκτελούν κάποιο πρόσθετο κακόβουλο λογισμικό.

📦 Droppers: Μεταφέρουν και εγκαθιστούν το πραγματικό κακόβουλο «φορτίο» μόλις ενεργοποιηθούν.

🕹️ Remote Access Trojans (RATs)/backdoors: Δίνουν πλήρη πρόσβαση στη συσκευή, εξασφαλίζοντας μεταφορά αρχείων, καταγραφή πληκτρολόγησης, στιγμιότυπα οθόνης.

⌨️ Keyloggers: Καταγράφουν ό,τι πληκτρολογείτε. Πλέον είναι συχνά ενσωματωμένα μέσα σε infostealers.

🎭 Packers/Protectors: Κρύβουν το malware για να αποφύγει τον εντοπισμό του από ένα antivirus.

🌐 DDoS/Botnet trojans: Μετατρέπουν τη συσκευή σε «στρατιώτη» ενός δικτύου επιθέσεων ή σε miner κρυπτονομισμάτων.

🏦 Banking trojans: Εξειδικευμένα στην κλοπή των τραπεζικών στοιχείων (π.χ. Grandoreiro).

🔓 Infostealers: Σύγχρονη υβριδική απειλή που στοχεύει κωδικούς και ευαίσθητα δεδομένα.

Πώς διαδίδονται

📧 Συνημμένα email που μοιάζουν με PDF ή έγγραφα Word.

🔄 Ψεύτικες ειδοποιήσεις ενημέρωσης λογισμικού.

📱 Νόμιμες εφαρμογές που κρύβουν μέσα τους κακόβουλο κώδικα.

🌐 Αυτόματες λήψεις από παραβιασμένες ή κακόβουλες ιστοσελίδες.

🎣 Τεχνικές κοινωνικής μηχανικής που εκμεταλλεύονται τις φαινομενικά νόμιμες ευκαιρίες ή το αίσθημα του επείγοντος.

Πραγματικά παραδείγματα

Το Zeus/ZBot (2007 έως σήμερα) παραμένει το πιο γνωστό παράδειγμα banking trojan, το οποίο έκλεψε τραπεζικά στοιχεία και δεκάδες χιλιάδες FTP logins από μεγάλα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα. Παρά την αστυνομική επιχείρηση διάλυσής του το 2010, υπάρχουν παραλλαγές του κυκλοφορούν ακόμα. Το Grandoreiro στόχευε πελάτες Βραζιλιάνικων τραπεζών, και παρά το γεγονός πως η Βραζιλιάνικη αστυνομία προχώρησε σε συλλήψεις τον Ιανουάριο του 2024, το malware επανεμφανίστηκε λίγους μήνες αργότερα, δείχνοντας πόσο δύσκολο είναι να «σβήσει» οριστικά μια τέτοια υποδομή. Το Trickbot εξελίχθηκε από ένα «απλό» banking trojan σε ένα ευρύτερο εργαλείο, πριν καταρρεύσει μετά από εσωτερικές συγκρούσεις της ομάδας πίσω από την ανάπτυξη του.

Σημάδια μόλυνσης

🐌 Επιβράδυνση της συσκευής.

📲 Εφαρμογές που εμφανίζονται χωρίς να τις εγκαταστήσατε εσείς.

🔔 Ξαφνικά αναδυόμενα παράθυρα και ειδοποιήσεις.

❄️ Συχνά «παγώματα» ή κρασαρίσματα.

📶 Ανεξήγητη αύξηση της κατανάλωσης δεδομένων.

🏦 Παραβιασμένος τραπεζικός λογαριασμός, email ή social media.

Τι κάνετε αν υποψιάζεστε μόλυνση

1️⃣ Αποσυνδέστε αμέσως τη συσκευή από το Wi-Fi.

2️⃣ Εκτελέστε πλήρη σάρωση με αξιόπιστο antivirus και απομονώστε τα μολυσμένα αρχεία.

3️⃣ Ενημερώστε το λειτουργικό σύστημα και εφαρμόστε τις επιδιορθώσεις ασφαλείας πριν επανασυνδεθείτε.

4️⃣ Σε Mac, βασιστείτε αρχικά στα ενσωματωμένα XProtect/Gatekeeper, με επιπλέον έλεγχο από τρίτο antivirus.

5️⃣ Σε κινητό, κάντε επανεκκίνηση σε εβδομαδιαία βάση (βοηθά κατά των ευπαθειών zero-click) και χρησιμοποιήστε μια αξιόπιστη εφαρμογή ασφαλείας.

Πώς προλαβαίνετε τη μόλυνση

🔄 Ενεργοποιήστε τις αυτόματες ενημερώσεις λογισμικού.

🚫 Αποφύγετε τη λήψη ενημερώσεων από μη επίσημες πηγές, πειρατικό λογισμικό ή ύποπτα δωρεάν προγράμματα.

🎣 Εκπαιδευτείτε στην αναγνώριση του phishing.

💾 Διατηρείτε τακτικά, κρυπτογραφημένα αντίγραφα ασφαλείας.

🔐 Ενεργοποιήστε τον έλεγχο ταυτότητας 2 παραγόντων.

🛡️ Χρησιμοποιήστε κάποιο δοκιμασμένο antivirus από έναν αξιόπιστο πάροχο (ελέγξτε ανεξάρτητα τεστ όπως AV-Comparatives, AV-Test, SE Labs).

👉 Διαβάστε επίσης το σχετικό άρθρο: Δωρεάν ή πληρωμένο antivirus: Τι δείχνουν τα τεστ του 2026